رجال یهودی/ داوید مختار مبلغ آئین کابالا

ادامه نوشته

رجال یهودی/ راو اسحاق لوی؛ بنیانگذار مدارس گنج دانش

ادامه نوشته

درباره‌ی جعفر شهری

درباره‌ی جعفر شهری

گفت‌وگو با نصرالله حدادی ۱۳۹۶

مدت زمان مطالعه : ۲۳ دقیقه

ادبیات

#جعفر_شهری یک استثناء و پدیده در تاریخ‌نگاری معاصر ایران است. بسیاری از دانسته‌های امروز ما از تهران در یک سده اخیر به ویژه در دوره قاجار از نوشته‌های او برآمده است. از همه نوشته‌های او که بگذریم، اگر دو مجموعه‌ی بزرگ «تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم؛ زندگی، کسب و کار» و «طهران قدیم» نبود، بخشی مهم از آگاهی‌های ما درباره‌ی تهران به ویژه در روزگار قاجار و پهلوی اول، امروز در دسترس نبود؛ چون آنچه جعفر شهری در کتاب‌هایش آورده و روشی که در تألیف در پیش گرفته است، در نوشته‌های دیگران اصلاً دیده نمی‌شود. او زندگی روزمره مردم در تهران را به جزئیات آورده است؛ سنت‌ها، آیین‌ها، رفتارها، مَثل‌ها، رخدادها و دگرگونی‌های تهران و مردم آن به زبانی روایی و همه‌فهم در نوشته‌های جعفر شهری آمده است. او به روشی که می‌توان آن را «عریان‌نویسی» نامید، هر آنچه را از تهران و ساکنان آن در دوره‌های قاجار و پهلوی اول می‌دانسته یا گرد آورده بوده، به شیوه‌ای از تاریخ‌نگاری که در ایران ویژه خود او به شمار می‌آید، در دو مجموعه بزرگ نگاشته است. #علی_بلوکباشی، آثار او را از داستان و سفرنامه گرفته تا پژوهش‌های تاریخی- اجتماعی، گنجینه‌ای از اطلاعات درباره‌ی تاریخ و فرهنگ جامعه‌ی تهران سنتیِ در گذار به تجدد برمی‌شمرد. #عباس_میلانی در نوشتار «تجدد و تجددستیزی در ایران» در معرفی و نقد دو اثر شهری، شکر تلخ و طهران قدیم، کمتر کتابی را در میان کتاب‌های خاطرات و اسناد همسنگ آن‌ها می‌داند. به تعبیر وی این پژوهشگر برجسته، این دو کتاب، دانشنامه فرهنگ و زبان عامیانه‌ی مردم تهران و چیزی در حد امثال و حکم #دهخدا است.
بسیاری از پژوهشگران، پس از انتشار آثار او، از آن‌ها بهره گرفته‌اند. با این وجود، قدر جعفر شهری و ارزش کارهای بزرگ او آنگونه که شایسته بوده، دانسته نشده است. آگاهی از این که فردی چون جعفر شهری چگونه توانسته است این گونه جزئیات زندگی و فرهنگ مردم تهران را در یک سده گذشته ثبت و روایت کند، می‌تواند موضوعی مهم باشد؛ از آن‌رو که پژوهشگران و دوستداران نوشته‌های او و نیز مخالفان چنین روش تاریخ‌نگاری را با روش گردآوری اطلاعات و نگارش مطلب‌ها آشنا می‌کند.
#نصرالله_حدادی، پژوهشگر و تهران‌شناس، به دلیل سال‌ها همنشینی با جعفر شهری، می‌تواند تصویری از این تاریخ‌نگار بزرگ فرهنگ و زندگی مردم در تهران قدیم ارائه کند.»

ادامه نوشته